20/03/2013CDA: Mogelijkheden voor kredietverlening aan ondernemers moeten verruimd worden

Er moeten coöperatieve kredietunies komen ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf (MKB), als aanvulling op de kredietverlening door banken. Dat staat in een Zevenpuntenplan dat het CDA heeft gepresenteerd. In andere landen, zoals de Verenigde Staten, vormen kredietunies al langer een belangrijke aanvulling op de kredietverlening door banken. De Nederlandse wetgeving beperkt deze mogelijkheden momenteel. Als het aan het CDA ligt hebben we ook in Nederland binnen 5 jaar ten minste 50 kredietunies. 

Voor veel ondernemers is het sinds het begin van de crisis heel moeilijk om krediet te krijgen. Voor banken blijkt het niet aantrekkelijk om kleine zakelijke kredieten tussen €50.000 en €500.000 te financieren. Kredietaanvragen worden vaak om onduidelijke redenen afgewezen. Dat is zorgelijk, want het versterkt de economische stagnatie. Ook zet het een rem op investeringen als de economie straks weer aantrekt. 

Het CDA beschouwt het MKB als de banenmotor van de Nederlandse economie. De kredietverlening aan ondernemers zal weer op gang moeten komen; een motor heeft olie nodig. Daarom stellen Eddy van Hijum en Agnes Mulder de volgende zeven maatregelen voor. Ze overwegen ook om op basis van dit plan een initiatiefwetsvoorstel in te dienen.

Daarnaast wil het CDA dat de AFM gaat onderzoeken of de Deutsche Bank 34.000 ondernemers niet ten onrechte heeft weggejaagd. Tot 2010 waren de ondernemers klant van De Hollandsche Bank Unie (HBU), onderdeel van de ABN Amro. ABN Amro moest de verkopen en deed dat aan de Deutsche Bank. Deze bank wil nu van deze ondernemers af. 'De klachten stromen binnen', aldus Van Hijum.

Kredietolie voor banenmotor MKB
Zevenpuntenplan van het CDA

Eddy van Hijum en Agnes Mulder

1) Menselijke maat bij kredietbeoordeling
Uit eerder onderzoek van de CDA-fractie kwam naar voren dat veel ondernemers persoonlijke contacten en een vertrouwensrelatie met de bank missen. Kredietbeoordeling gebeurt op basis van computermodellen in plaats van een persoonlijke relatie tussen bank en ondernemer. Wij pleiten er daarom voor dat banken weer investeren in kennis van sectoren en de individuele relatie met hun klanten. Bij beoordeling van een kredietaanvraag dient (ook) gewoon het gezond verstand gebruikt te worden. 

2) Inzicht in knelpunten kredietverlening per sector
Er zijn weinig gegevens bekend over specifieke kredietverlening aan het MKB, uitgesplitst per sector. Wij vragen de Minister om per sector (problemen met) de kredietverlening in kaart te brengen, en om over de uitkomsten regelmatig in gesprek te gaan met de banken. 

3) Ruimte voor kredietunies
Het MKB maakt relatief veel gebruik van bancair krediet om extra financiering aan te trekken. Dit geldt in het bijzonder voor bedrijven die veel werkkapitaal nodig hebben. Het CDA wil dat er ruimte komt voor alternatieven, zoals coöperatieve kredietunies van ondernemers die elkaar ondersteunen. Dat kan voor met name het MKB echt een serieus alternatief worden. Het CDA roept de Minister op om meer ruimte te bieden en zich in te spannen om de komende vijf jaar te komen tot ten minste vijftig kredietunies. 

4) Maak beter gebruik van overheidsregelingen
Het Ministerie van Economische Zaken heeft diverse overheidsregelingen voor bedrijven om de kredietverstrekking te bevorderen. Hier wordt echter onvoldoende gebruik van gemaakt. Zo wordt een aantal overheidsregelingen door ondernemers en banken als te complex ervaren. Daarnaast wordt het benutten van garantieregelingen geremd door de beperkte kredietverlening door banken. Het gebruik van deze regelingen dient dus meer gestimuleerd te worden. 

5) Waarschuwing voor stapeling van regelgeving
De aanscherping van regelgeving en kredieteisen aan banken hebben grote gevolgen voor de kredietverstrekking aan het MKB. Deze aanscherpingen zijn op zich noodzakelijk met het oog op stabiliteit in de financiële sector. Maar de politiek moet zich bewust zijn van het effect van de stapeling van maatregelen op de kredietverlening. Het gaat om maatregelen als de bankenbelasting, de extra eenmalige bankenbelasting van 1 miljard euro naar aanleiding van de nationalisatie van SNS, de invoering van het depositogarantiefonds, een mogelijk Europees resolutiefonds en een financiële transactiebelasting. Het CDA wil dat de regering de vinger aan de pols houdt, door de effecten van deze maatregelen op de kredietverlening aan bedrijven te kritisch te blijven volgen. 

6) Inzet pensioenfondsen voor ‘funding gap’
Ook pensioenfondsen kunnen bijdragen aan het verkleinen van de zogenaamde ‘funding gap’ van banken. Pensioenfondsen investeren nu nog veruit het grootste deel van hun vermogen in het buitenland. Pensioenfondsen en verzekeraars lijken echter bereid om een deel van de hypotheken van banken te financieren om zo de vastgelopen huizenmarkt vlot te trekken. Dit kan ook de mogelijkheden vergroten voor de banken om meer kredieten te verstrekken aan het MKB. Het CDA roept de Minister op om samen met banken en pensioenfondsen deze mogelijkheden snel nader uit te werken. 

7) Collectieve fondsen voor het MKB
De mogelijkheid bestaat voor verzekeraars en andere institutionele beleggers om fondsen op te richten die onderhandse leningen verstrekken aan bedrijven in het MKB. Dit zou de kredietverlening aan het MKB kunnen stimuleren. Het voordeel van een fonds boven individuele leningen is dat de risico’s over de deelnemers verspreid worden. In Nederland bestaan inmiddels initiatieven op dit vlak, zoals het ‘Health Innovating Fund’ en het ‘Project Holland Fonds’. Het CDA roept de Minister op om de mogelijkheden verder te onderzoeken.