“Eindhoven is de meest innovatieve stad van de wereld” zei Mark Rutte is zijn inmiddels befaamde Schoo-lezing. Daar kan Eindhoven trots op zijn. Eindhoven moet de kans krijgen zich als innovatieve stad en regio zo effectief mogelijk door te ontwikkelen. Bestuurlijke organisatievormen, zoals provincie, Wgr+ regio’s en gemeentes moeten dat optimaal faciliteren. Dat is goed voor Europa. Goed voor Nederland. Goed voor Brabant en alle Brabanders. En goed voor Eindhoven. Bestuurders discussieren vaak graag over de vraag hoe dat moet en vooral over de vraag wie wat moet doen. Ik hoop, dat in de discussie hoe dat precies moet , inhoud boven vorm zal gaan. En samenwerking boven strijd.

Situatieschets.

Sinds 2006 is Eindhoven een Wgr+ regio., waaraan bepaalde bestuurlijkebevoegdheden zijn toegewezen.

Bestuurlijk gezien is de plusregio een extra bestuurslaag naast het Rijk, de provincie, de gemeente en het waterschap. Het bestuur van een plusregio wordt niet rechtstreeks door de burger gekozen. Het ontbreken van een rechtstreeks gekozen bestuur wordt in democratisch opzicht als nadeel gezien.

Het kabinet wil een bestuurlijke inrichting die bestaat uit twee niveaus van algemeen bestuur onder het Rijk. In een dergelijke benadering passen volgens het kabinet niet alleen geen deelgemeenten, maar ook geen Wgr-plusregio’s. Het betreffende wetsvoorstel is inmiddels aangeboden aan de 2e Kamer.

In dat wetsvoorstel wordt de mogelijkheid geboden voor de Randstad om in de Noordvleugel (regio Haarlem - Amsterdam - Almere) in in de Zuidvleugel (regio Rotterdam - Den Haag) een nieuwe vervoersautoriteit op te zetten in de vorm van een gemeenschappelijke regeling met gemeenten en provincies. Daarnaast speelt de gevoeligheid dat deze grote steden weigeren "onder" de provincie te acteren. Het is een nationaal compromis om uit de bestuurlijke Randstad-kluwen te geraken.

Sommige bestuurders  (SRE, burgemeesters van Helmond en Eindhoven)pleiten er voor om ook Eindhoven in aanmerking te brengen voor die Metropoolstatus. Volgens hen wordt op die manier de ontwikkeling van de Brainportregio optimaal mogelijk gemaakt.

Anderen (de provincie) erkennen de kracht van de Brainport-regio,maar naar de mening van GS is en blijft de huidige Brainportregio (SRE) een relatief kleine regio  in verhouding tot de grote topprestaties die op europees en wereldniveau geleverd moeten worden om mondiaal voorop te blijven lopen.

De afgelopen jaren heeft er ook een nadere afbakening plaats gevonden van de taken van provincies. Dat heeft geresulteerd in o.a. de decentralisatie van de natuur-taken van het Rijk naar provincies, en een decentralisatie van de Jeugdzorg van provincies naar gemeenten. Op hoofdlijnen omvat het  takenpakket van de provincies nu/straks: Ruimte, regionale Economie, Natuur en Milieu, Mobiliteit (waaronder regionaal Openbaar Vervoer) en Cultuur(historie). Als Eindhoven ook de Metropoolstatus krijgt wordt aan die nieuwe taakverdeling getornd, meent de provincie.

Bovendien ziet de provincie volop mogelijkheden om  Brainport te versterken in de Triple Helix samenwerking en een goede en mogelijk bredere basis te geven. Dit zonder de korte lijnen en bestuurlijke kracht te verminderen. Dat wil de Provincie  doen “op basis van een goede inhoudelijke strategie en samenwerkingsagenda, met een heldere rolverdeling, en niet aan de hand van een bestuurlijke vormdiscussie die teruggrijpt op "oude" bestuurlijke modellen als plusregio”.

Brabant: Innovatieve hoofdstad.

Het is van groot belang, dat Brabant zijn leidende positie weet te behouden als motor van innovatie. Daarvoor is het nodig om de samenwerking tussen overheid- kennisinstellingen en bedrijfsleven blijvend te organiseren en te versterken. In Europees en mondiaal perspectief moet dat gebeuren in grote metropolen. Na(ast) Brabant Culturele Hoofdstad (waarvan de denklijnen wel doorlopen) ligt hier een belangrijke opgave voor de provincie, samen met alle Brabantse steden. En net als bij de Culturele hoofdstad kan Eindhoven hier een belangrijke rol spelen.

Het is dus zaak, een inhoudelijke basis te zoeken voor samenwerking tussen regio en provincie, en geen vorm- en macht-discussie over wat "van mij" en wat "van jou" is. Een “Brabant: innovatieve hoofdstad”